Wystawa w Göteborgu
W sobotę 22 listopada o godzinie 13.00 odbył się wernisaż wystawy „Marzec 68. Pożegnania i powroty” w Emigranternas Hus (Dom emigrantów) w Goeteborgu. W otwarciu wystawy wzięło udział około 150 zaproszonych gości, wśród nich Ambasador RP w Szwecji Michał Czyż, burmistrz Goeteborga Joerg Linder, konsul RP w Malmo Jarosław Jasiński, Katarzyna Tubylewicz dyrektor Instytutu Polskiego w Sztokholmie, Piotr Kiszkiel radny Goeteborga z ramienia Partii Liberalnej oraz Roger Bodin dyrektor Emigranternas Hus. Licznie stawili się przedstawiciele polskiej emigracji marcowej i nie tylko, a także szwedzcy dziennikarze, przedstawiciele instytucji kulturalnych i politycznych i studenci. Uczestników warsztatów dokumentalnych reprezentowała Abigail Liebman i Grzegorz Brzozowski, a także tutor Poldek Sobel i kurator wystawy Mateusz Werner. Autorem projektu wystawy jest Malwina Antoniszczak, która olbrzymią i niełatwą przestrzeń Emigranternas Hus zaaranżowała w rekordowym tempie 3 dni, z pomocą pracowników tej instytucji. Mamy informacje, że wystawę odwiedza codziennie kilkadziesiąt osób. 26 listopada wystawę odwiedził szwedzki minister emigracji Tobias Billström i zrobiła na nim duże wrażenie. Wielkie podziękowania należą się Piotrowi Kiszkielowi, który pomógł nam w umieszczeniu wystawy w tym miejscu i opiekował się sprawami organizacyjnymi. Naszym głównym partnerem był Instytut Polski w Sztokholmie, który oprócz pomocy finansowej i organizacyjnej wniósł też wiele pomysłów. Dziękujemy za to Katarzynie Tubylewicz i Halinie Goldfarb.

W poniedziałek 24 listopada o godz. 18 odbyła się w Emigranternas Hus dyskusja panelowa pt. „Antysemityzm w Polsce wtedy. Gorąca dyskusja dziś”, którą poprowadziła znana szwedzka dziennikarka Mika Larsson. W dyskusji wzięli udział uczestnicy warsztatów Abigail Liebman i Grzegorz Brzozowski, kurator wystawy Mateusz Werner, emigranci marcowi Jerzy Sarnecki i Henryk Rubinstein, oraz młody działacz szwedzkiej Partii Liberalnej Adam Cwejman, którego rodzice należą do polskiej emigracji marcowej. Publiczność dopisała, przyszło około 100 osób. Mika Larsson zaczęła od pytania do Mateusza Wernera o tytuł wystawy: kto z kim się żegnał w 1968 roku i kto do kogo powraca? Potem kolejne pytanie do uczestników warsztatów i emigrantów marcowych: co wydarzyło się w Polsce w 1968 roku? Na czym polegało użycie haseł antysemickich przez władzę komunistyczną i czy wypędzenie tysięcy osób pochodzenia żydowskiego można uznać za „zbrodnię komunistyczną” w rozumieniu prawa? Kolejne pytania dotyczyły możliwości przezwyciężenia bolesnej pamięci o wydarzeniach marcowych, które stanowią dla Polaków i Żydów wciąż drastyczną sferę wzajemnych relacji. Ostatnia kwestia, którą podjęto w dyskusji to pytanie o możliwość wykorzystania antysemickiego pretekstu dla celów walki politycznej w przyszłości. Wszystkie pytania wywołały żywą reakcję publiczności, która zabierała głos w dyskusji, m. in. Piotr Fejgin, Włodzimierz Bursztyn i Poldek Sobel.

   


Pokazy filmów w Lublinie
Podczas 13. edycji Międzynarodowego Festiwalu Konfrontacje Teatralne odbyła się prezentacja filmów powstałych w ramach projektu "Marzec 68. Pożegnania i powroty". W pokazach uczestniczył Grzegorz Brzozowski, reżyser filmu "Rodzina wypędzonych". Tegoroczny festiwal poświęcony był tematyce relacji polsko-żydowskich, odbył się w Lublinie w dniach 10-12 października.
Więcej informacji na stronie www.konfrontacje.pl

Wystawa w Jaffie
29 maja w Galerii Horace Richter odbyło się uroczyste otwarcie wystawy prezentującej wszystkie prace uczestników warsztatów dokumentalnych „Marzec 68. Pożegnania i powroty”.
Zainteresowanie wystawą przeszło nasze najśmielsze oczekiwania. Na wernisaż przyszło około 300 gości, wśród nich przedstawiciele Ambasady RP i Instytutu Polskiego w Tel Awiwie, uczestnicy trwającego właśnie „Reunion” w Aszkelonie, gromadzącego wspólnotę emigrantów marcowych z całego świata, a także mnóstwo naszych przyjaciół i znajomych izraelskich, którzy dowiedzieli się o wystawie.
Przyjechali także, oczywiście, uczestnicy warsztatów: studenci i opiekunowie. Nie brakowało momentów wzruszających, gdy goście rozpoznawali się na starych fotografiach i dawne wydarzenia stawały żywo przed oczami. Było też wesoło. Wybuchy śmiechu wśród widzów filmu Jonathana Rozenbauma „Szczęśliwi Żydzi” („Happy Jews”) mieszały się z serdecznymi powitaniami starych przyjaciół, którzy dawno się nie widzieli.
Uczestnicy warsztatów cieszyli się, że owoc ich dwuletniej pracy stał się wreszcie dobrem wspólnym i teraz może z niego korzystać szeroka publiczność.
Dziękuję wszystkim, którzy przyczynili się do tego, że mogliśmy to razem przeżyć. Dziękuję młodym uczestnikom warsztatów, którzy ciężko się napracowali nad swoimi dziełami. Dziękuję opiekunom warsztatów, a przede wszystkim Violi i Józkowi Weinom, którzy od początku wspierali nas swoimi radami i pomysłami, niestrudzonemu Poldkowi Sobelowi, naszej kopalni wiedzy, który otworzył przed nami całe środowisko portalu „Plotkies”, a także Maćkowi Drygasowi cierpliwie konsultującemu wszystkie prace.
Dziękuję też Against Gravity za dwuletnią współpracę.
Dzięki! Warto było.
Mateusz Werner

Prace:
Grzegorz Brzozowski - film "Rodzina wypędzonych"
Orly Buium - film "Don Kichot w krainie czarów"
Karolina Famulska - esej "Najważniejszy jest ciąg dalszy. O Zosi Braun z domu Lewinter" Katarzyna Kulińska - instalacja "Pamiątki"
Abigail Liebman - esej "Ziemie obiecane. Biografia Very Lechtman"
Jonathan Rozenbaum - film "Szczęśliwi Żydzi"
Adam Szumilak – reportaż radiowy "Ex Libris"
Anna Traczyńska – reportaż radiowy "Dziennikarze"
Nir Zats, Zuzanna Solakiewicz - film "Kabaret Polska"

Kurator Mateusz Werner
Opieka artystyczna: Maciej Drygas
Koprodukcja prac: Against Gravity - Artur Liebhart, Transfax Film Production - Marek Rozenbaum
Scenografia wystawy: Malwina Antoniszczak we współpracy z Moniką Bielak
Produkcja: Monika Derenda
Zdjęcia: Vita Drygas
PR: Joanna Pawluśkiewicz, Eli Barbur

Specjalne podziękowania: Viola Wein, Yossi Wein, Poldek Sobel